Từ trước đến nay, việc kẹp và cắt dây rốn trẻ sơ sinh luôn được bác sĩ và nữ hộ sinh thực hiện ngay khi em bé vừa lọt lòng mẹ, và hành động cắt dây rốn được xem như một “nghi thức” kết thúc quá trình chuyển dạ và sinh con của sản phụ. Tuy nhiên, dường như quan niệm này đang dần bị thay đổi, khi mà các nhà khoa học đang đưa ra rất nhiều lợi ích từ việc chậm cắt dây rốn cho trẻ.

Theo bác sĩ CKII Bùi Xuân Quyền, trưởng khoa Sản, bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, việc chậm cắt dây rốn cho trẻ sơ sinh mang lại rất nhiều lợi ích thiết thực đặc biệt với trẻ sinh non. “Đối với trẻ sinh non, nếu được cắt dây rốn chậm khoảng vài phút có thể giảm nguy cơ chảy máu não và tổn thương ruột, do được truyền thêm máu qua nhau thai, có thêm sắt trong máu nên giảm nhu cầu truyền máu. Đối với trẻ sinh đủ tháng bình thường, việc cắt dây rốn chậm cũng mang lại nhiều lợi ích, bé sẽ có quá trình chuyển đổi thuận lợi hơn và hệ hô hấp cũng hoàn thiện hơn.”

Tuy nhiên, bác sĩ cũng cho biết thêm với những em bé được cắt dây rốn ngay sau sinh như cách trước đây thì cũng sẽ không bị “thiệt hại” gì vì lượng máu từ bánh nhau của mẹ chuyển sang người em bé trong giai đoạn cuối của thai kỳ đã đảm bảo mức độ đủ.

Bác sĩ Quyền cũng cho biết, theo phương pháp mới này, sau khi em bé chào đời, nên để chậm cắt dây rốn từ 2-5 phút. Dù vậy, để đảm bảo an toàn, tránh hoàn toàn các nguy cơ nhiễm khuẩn có thể gặp phải, phương pháp này chỉ nên áp dụng đối với trường hợp sinh thường, không nên áp dụng với sinh mổ.

Cùng với phương pháp chậm cắt dây rốn, một phương pháp mới nữa cũng đang được các chuyên gia khoa sản khuyến khích các sản phụ thực hiện đó là da tiếp da sau sinh. Phương pháp này hiện đang được khuyến khích thực hiện tại 3 bệnh viện lớn là bệnh viện Từ Dũ, bệnh viện Sản Nhi Đà Nẵng và bệnh viện Phụ sản Trung Ương.

Nói về lợi ích của “da tiếp da” sau sinh, bác sĩ Bùi Xuân Quyền cho biết:“Phương pháp da tiếp da sau sinh giúp kích thích cả 5 giác quan qua sự tiếp xúc trực tiếp một diện tích da đủ lớn giữa mẹ và bé. Cách làm này sẽ giúp kích thích mạnh mẽ các phản xạ sinh tồn của bé, trong đó phản xạ tìm vú mẹ và mút vú được phát huy tối đa ở bé, giúp bé có được  ngậm bú tự nhiên và hiệu quả nhất, đồng thời gia tăng khả năng sinh tồn và thích ứng một cách lâu dài.”

Không chỉ có lợi với trẻ sơ sinh, da tiếp da còn mang lại nhiều lợi ích cho cả sản phụ. “Ở người mẹ, việc kích thích này giúp tạo nên hoóc-môn oxytocin là hoóc-môn tiết sữa và co thắt tử cung ngay sau sinh, giảm thiểu băng huyết và nhiễm trùng ở tử cung một cách tự nhiên và nhanh chóng nhất.”, bác sĩ Quyền nói.

Về cách thực hiện da tiếp da sau sinh, bác sĩ cũng cho biết, phương pháp này nên được thực hiện ngay những phút đầu bé chào đời. Với sự hỗ trợ của bác sĩ và các y tá, em bé sẽ được đặt nhẹ nhàng lên ngực mẹ. Các mẹ sẽ không phải lo sợ sẽ ảnh hưởng đến việc hô hấp của bé, ngược lại, da tiếp da còn kích thích hệ hô hấp, các phản xạ tự nhiên và tạo sự gần gũi giữa mẹ và con.

Tuy nhiên, bác sĩ Quyền cũng lưu ý: “Sản phụ nên hỏi ý kiến bác sỹ trước khi quyết định có thực hiện phương pháp da tiếp da hay không, nhằm nhận được sự hỗ trợ và phối hợp tốt nhất từ phía bác sỹ, nhân viên y tế. Trong một số trường hợp không an toàn: mẹ có biến chứng, sinh mổ, sản phụ có bệnh nặng… thì không nên áp dụng phương pháp này.”

Theo Phunutoday

Trên thực tế, phổi của thai nhi chứa đầy nước và không có cấu trúc giống như phổi của chúng ta. Nhờ vào nước ối, phổi của bé tiếp tục được hình thành và hoàn thiện dần trong quá trình phát triển.

Sự sống của thai nhi được duy trì trong tử cung tất cả đều nhờ vào hơi thở từ phổi và hoạt động tuần hoàn của cơ thể người mẹ. Trong đó bao gồm cả oxy lẫn các dưỡng chất thiết yếu. Quá trình hấp thu này cũng đồng thời loại bỏ đi các chất thải trong cơ thể mẹ cũng như thai nhi.

Như vậy có thể nói chính trung gian vận chuyển khí và chất bao gồm dây rốn và nhau thai là những bộ phận đảm nhận thay vai trò của phổi trong suốt thời gian thai nhi cư ngụ trong cung lòng mẹ. Điều đó có nghĩa, người mẹ sẽ thở luôn cả phần của thai nhi, điều mà các chuyên gia gọi là thở thay thế.

Thở thay thế

Thở thay thế được dùng để chỉ quá trình sau: khi oxy từ không khí bên ngoài đi qua hệ tuần hoàn của mẹ, nó sẽ tiếp tục đi qua nhau thai và dây rốn để đến được với thai nhi. Ngược lại, khí carbon dioxide cũng sẽ qua nhau và dây rốn để về đến hệ tuần hoàn của mẹ và thoát ra ngoài.

Thở thực hành

Tuy bé không thở chính thức như khi trẻ chào đời nhưng trong bụng mẹ bé đã bắt đầu tập thở ngay từ tuần thứ 9 của thai kỳ. Tuy nhiên, để cảm nhận thấy điều này không hề dề dàng. Mãi đến những tháng cuối, mẹ mới bắt đầu cảm nhận tiếng thở này nhờ vào tiếng ọc ạch của nước ối.

Vào khoảng tuần thứ 24-28 của thai kỳ, khi mẹ có những thay đổi đáng kể, trong nước ối sẽ sản sinh ra một chất có tên gọi là surfactant. Chất này có tính năng làm sạch phổi bằng cách bao phủ lên phổi và khiến các túi khí mở ra. Nếu chất surfactant không sản sinh đủ, khi lọt lòng, đứa bé có khả năng sẽ bị xẹp phổi. Do đó, nước ối có một vai trò vô cùng quan trọng trong việc duy trì sự sống của thai nhi.

Thở chính thức

Khi cất tiếng khóc chào đời cũng là lúc các đứa trẻ bắt đầu nhịp thở đầu tiên trong cuộc đời mình. Chính xác hơn là khi dây rốn được cắt, các bé bắt đầu phải sử dụng đến phổi của mình để duy trì hơi thở. Nếu bé không tự khóc, các bác sĩ hoặc y tá sẽ hỗ trợ để giúp em khóc. Lúc này, bé phải tự mình vận hành hoạt động hít vào, thở ra để khiến phần nước ối trong phổi còn lại rút cạn dần hoặc chính hệ hô hấp sẽ rút cạn.

Liền sau đó, hai lá phổi sẽ tự phồng lên để oxy có thể vào máu và tách carbon dioxide khỏi máu. Lượng carbon dioxide này sẽ được tiếp tục đào thải ra ngoài thông qua đường thở.

Thông thường, nhịp thở của trẻ sơ sinh rất nhanh và mạnh do có sự thay đổi môi trường đột ngột. Bên cạnh đó, hơi thở của trẻ sơ sinh còn phát ra tiếng khò khè do những vòng sụn trong đường thở chưa phát triển hoàn chỉnh khiến không khí lưu thông vào ra tạo thành những thanh âm tắt xát.

Nếu bé đủ tháng, nhịp thở sẽ đều hơn, có lúc hơi nhanh và nông với tần số khoảng 40-50 lần/phút.

Những thông tin chia sẻ trên đây chắc chắn sẽ khiến bạn cảm thấy một chút bất ngờ bởi có phần khác hơn so với những gì bạn đang nghĩ phải không? Đó cũng chính là điều thôi thúc bạn tìm hiểu nhiều hơn những kiến thức về trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ để tạo cho mình một hành trang tốt nhất khi bước vào giai đoạn mới của cuộc đời một người mẹ đấy!

Sự thật đáng ngạc nhiên về thai nhi

12 tuần, thai nhi đã biết đau

Ở tuần tuổi thứ 12, thai nhi đã biết đau ở mọi chỗ như một đứa trẻ sơ sinh. Bé có thể bị đau từ dây thần kinh đến tủy sống hay đồi não. Lúc này, thai nhi đã bắt đầu hình thành các bộ phận như dây rốn, khuôn mặt. Thậm chí bé còn có thể ngậm cả ngón tay vào miệng. Trong giai đoạn này, cơ thể bé bằng khoảng trái đào.

20 tuần, bé nhận biết giọng nói mẹ

Lúc này em bé đã có thể phân biệt được giọng nói của mẹ và những âm thanh khác gần đó. Điều này lý giải tại soa khi chào đời em bé đã mặc nhiên biết bạn là mẹ của bé. Thời gian này, các mẹ cũng dễ dàng biết được giới tính của con qua hình ảnh siêu âm. Các cơ quan bên trong của bé ở tuần thứ 20 đã phát triển gần như hoàn thiện. Đặc biệt hơn cả, từ những tuần này, mẹ bầu có thể dễ dàng cảm nhận được sự chuyển động của thai nhi.

Ghi nhớ à, đơn giản!

Các mẹ đừng nghĩ rằng nằm trong bụng mẹ thì em bé không có ‘ý thức’ học tập nhé. Không chỉ học tiếng mẹ đẻ ngay từ khi nằm trong bọc ối, thai nhi còn cảm nhận được những lời hát, tiếng ru của mẹ dành cho mình. Một nghiên cứu được thực hiện với 10 phụ nữ đang mang bầu ở tháng thứ 5. Họ đã cho các bé nghe hát ru từ trong bụng mẹ. Đến khi chào đời, dù đang khóc nhưng khi bật bản nhạc hát ru đó lên, bé đã ngừng khóc ngay.

Bé cũng dễ dàng cảm nhận được những món ăn mẹ thường thưởng thức và khi ra đời cũng thích món ăn đó đấy bạn nhé.

Nhịp tim của mẹ ảnh hưởng đến con

Trong những tháng cuối thai kỳ, những điều người mẹ làm, đặc biệt là nhịp tim người mẹ sẽ ảnh hưởng đến nhịp tim của con yêu. Nếu tôc độc nhịp tim của mẹ tăng thì của em bé cũng tăng lên. Đó là lý do vì sao người mẹ mang bầu cần phải giữ bình tĩnh và không được đễ tâm trạng xúc động quá mạnh trong thai kỳ. Theo các chuyên gia tâm lý, tốt hơn cả người mẹ cần giữ tâm trạng thoải mái, suy nghĩ lạc quan và tránh bị stress.

Bé mơ còn giỏi hơn người lớn!

Từ tuần thai thứ 17, những giấc mơ đã xuất hiện trong đầu thai nhi. Theo kết quả nghiên cứu của các chuyên gia, lúc ở trong bụng em bé còn mơ nhiều hơn cả sau khi chào đời và đặc biệt còn mơ nhiều hơn cả người lớn. Lý giải về điều này, một số giả thuyết cho rằng, có thể do thai nhi nằm trong bụng mẹ, không nhìn thấy thế giới bên ngoài nên bé mơ ước nhiều hơn về cuốc sống tương lai. Dù chưa có bằng chứng xác thực nhưng có một điều rõ ràng rằng thai nhi rất hay có những giấc mơ, đặc biệt vào những tháng cuối thai kỳ.

Bé tí cũng có vị giác

Các nhà khoa học đã thực hiện một nghiên cứu bằng việc cho những thứ khác nhau vào trong nước ối và để xem thai nhi phản ứng thế nào. Khi bổ sung gia vị vào nước ối, em bé cảm thấy thích thú và nuốt ‘nhiệt tình’ hơn nước ối bình thường. Khi cho gia vị chua hoặc đắng, bé phản ứng bằng cách nhăn mặt thể hiện sự không thích thú. Từ đây, các nhà khoa học đã kết luận từ trong bụng mẹ, em bé đã có vị giác.

1. Vì bé sinh non có hệ hô hấp chưa hoàn thiện và lực hút, mút của bé tương đối yếu nên bố mẹ càng phải kiên nhẫn trong cách chăm sóc hơn. Giai đoạn đầu sau khi mới được xuất viện, mỗi lần bú mẹ của bé thường phải kéo dài từ 30 – 40 phút.

2. Trong vòng 2 – 3 ngày đầu về nhà, lượng sữa trong mỗi bữa ăn của bé nên duy trì như khi ở bệnh viện, chưa nên tăng ngay. Đợi đến khi bé thích nghi với môi trường sống ở nhà, bạn mới được tăng lượng sữa dần dần. Các chuyên gia y tế cho biết sự thay đổi môi trường sống ảnh hưởng rất lớn tới bé sơ sinh, đặc biệt là ảnh hưởng tới chức năng hoạt động của dạ dày.

3. Các bác sỹ và y tá chuyên khoa Nhi khuyên bạn nên nuôi con theo phương thức chia nhỏ thời gian trong mỗi bữa ăn.

Cụ thể là: mỗi lần bé thực hiện động tác hút, mút sữa từ ti mẹ chỉ nên diễn ra trong khoảng 1 phút, trong đó thời gian thực sự để sữa chảy ra từ đầu ti mẹ vào khoang miệng bé kéo dài khoảng 10 giây, sau đó nên ngừng lại rồi mới cho bé mút sữa tiếp.

Làm như vậy sẽ giúp bé giảm thiểu nguy cơ nôn, trớ sữa và giảm áp lực lên cơ quan hô hấp.

4. Bên cạnh việc bú sữa mẹ, có thể cho bé ăn thêm sữa bột để tăng cường dinh dưỡng cho cơ thế và hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn.

Bé sinh non cần có sự chăm sóc đặc biệt hơn so với những bé sinh đủ tháng. (Ảnh minh họa)

5. Bé sinh thiếu tháng thường rất mẫn cảm với sự thay đổi nhiệt độ của môi trường xung quanh nên bạn phải đặc biệt chú ý đến việc duy trì độ ấm của cơ thể bé và sự ổn định của nhiệt độ nơi bé nằm. Làm như vậy cũng giúp bé hạn chế trường hợp bị ốm, bệnh.

6. Cần định kỳ đưa bé đến bệnh viện chuyên khoa để theo dõi, kiểm tra sức khỏe và điều trị kịp thời (nếu có điều kiện thì đưa bé quay lại bệnh viện nơi bé sinh là tốt nhất).

Tại bệnh viện, thông thường các bác sỹ sẽ kiểm tra tim, phổi, hệ tiêu hóa, khả năng nghe, bệnh vàng da và tiêm phòng cho bé.

7. Nên giữ liên lạc và trao đổi thường xuyên với bác sỹ chăm sóc sức khỏe cho bé để có thể xin ý kiến tư vấn kịp thời khi cần thiết.

8. Tìm hiểu và nắm bắt kỹ năng sơ cứu cũng như sẵn sàng ứng phó với tình thế phải đưa bé đi cấp cứu tại bệnh viện khi xảy ra các hiện tượng sau: nôn ói, co giật, trên da có vết bầm tím…

9. Một số điều cần chú ý khác:

– Khi chơi đùa với bé nên sử dụng các động tác chậm rãi và nhẹ nhàng, không nên thường xuyên thay đổi đồ chơi và khung cảnh mới vì sẽ dễ gây ra các kích thích tâm lý không tốt cho bé.

– Cần đặc biệt lưu tâm đến phản ứng của bé, ví dụ như: bé quay đầu đi chỗ khác hoặc không chú ý khi bạn nói thì đó là tín hiệu “Đủ”, bạn nên dừng chơi đùa với bé.

– Bé thường rất thích có tã lót quấn quanh người nên chất liệu may tã lót phải mềm mại và không gây kích ứng da bé.

– Đồ dùng trong phòng, trên giường bé không nên có màu sắc quá tươi hoặc phát sáng quá chói để tránh gây kích thích không tốt cho mắt bé.

Theo Afamily

Giữ nguyên cách bài trí phòng của bé ít nhất 1 năm đầu

Căn phòng riêng của bé là nơi bé ngủ, chơi, học hỏi và lớn lên. Hãy giữ nguyên cách trang trí, sắp xếp đồ đạc trong phòng bé ít nhất là trong vòng một năm đầu để bé cảm nhận được sự an toàn và cảm giác ấm cúng của nơi được gọi là “nhà”. Ngoài ra, trong thời gian đó, bé sẽ bắt đầu biết di chuyển quanh phòng, khám phá những điều lạ lẫm theo từng giai đoạn phát triển. Cùng một căn phòng đó nhưng mỗi ngày bé sẽ học thêm được những điều mới mẻ, nhờ đó mà tư duy của bé được kích thích phát triển.

Cho con bú sữa mẹ

Nếu mẹ có thể cho con bú, mẹ đã trao cho con món quà tuyệt vời từ thiên nhiên có tác dụng giúp ích cho con cả đời. Sữa mẹ có chứa vô vàn thành phần bổ dưỡng, trong đó có DHA, loại axit béo không thể thiếu cho một hệ thần kinh khỏe mạnh. Nhiều nghiên cứu đã cho thấy DHA từ sữa mẹ đi vào não bộ dễ dàng hơn là từ sữa công thức. Tất nhiên, ngoài bú sữa mẹ vẫn còn rất nhiều nhân tố khác để quyết định trí thông minh của trẻ nhưng được bú sữa mẹ sẽ là một lợi thế rất lớn đối với trẻ.

Cho bé nghe nhạc

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng âm nhạc, đặc biệt là nhạc cổ điển, giúp các bé sơ sinh cảm thấy thư giãn và thông minh hơn.

Khoa học đã chỉ ra âm nhạc tạo những “vết nhăn” trên tế bào não, đặc biệt là ở khu vực liên quan đến khả năng sáng tạo. Nhiều nhà nghiên cứu đã đặt ra giả thuyết, nguyên nhân là do âm nhạc kích thích não sản sinh ra hooc môn tên là endorphin (còn được mệnh danh là hooc môn “hạnh phúc”), giúp người ta vui vẻ, luôn cảm thấy yêu đời, nghĩ ra được nhiều ý tưởng mới lạ.

Không để mặc cho con khóc

Stress sẽ làm chất độc lấp đầy não bộ của bé và tiêu diệt tế bào thần kinh. Hãy luôn để trẻ sơ sinh cảm nhận được sự an toàn và yên tâm, thể hiện tình yêu và sự chở che của bạn với bé, điều này sẽ giúp bồi đắp não bộ của bé.

Hạn chế để con tiếp xúc với máy tính và smartphone

Thay vào đó, hãy cho trẻ sơ sinh chơi với những món đồ chơi thông minh có tính giáo dục. Ngoài ra, cách tốt nhất là cha mẹ hãy dành thời gian vui chơi cùng con. Máy móc không bao giờ có thể giúp bồi dưỡng cho não bộ của trẻ tốt bằng con người.

Để trẻ thân thiết với bố

Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra một điều thú vị: trẻ thân thiết với bố sẽ có xu hướng phát triển não bộ tốt hơn. Các ông bố hãy quan tâm, chăm sóc đến em bé của mình nhiều hơn nữa, không chỉ có tác dụng tăng cường trí thông minh cho con mà quan trọng hơn hết là nuôi dưỡng tình cảm thắm thiết giữa hai cha con.

Trò chuyện thường xuyên với trẻ

Nói chuyện, hát, tâm sự với bé,… là cách bố mẹ đặt nền móng cho sự phát triển ngôn ngữ ở con trẻ. Ngoài ra, điều này cũng sẽ giúp trẻ cảm nhận được sự quan tâm và tình yêu thương của bố mẹ, rất tốt cho sự phát triển não bộ. Lưu ý rằng khi trò chuyện với con, bố mẹ cần nhìn thẳng vào mắt con, biểu cảm rõ ràng và trả lời nhiệt tình những lần bé đáp lại.

Theo Phunutoday